KÜTAHYA'DA RAMAZAN

              Biz küçükken, ramazanda her akşam dışarı çıkardık. Aileler Ramazan ayında çocuklarının gece sokakta oynamasına müsaade ederlerdi. Yaşadığımız apartmanda ben ve kardeşim yaşlarında en az 10 çocuk vardı. Mahallede ki diğer çocukları da eklersek 15-20 kişi tam bir çocuk çetesi  olurdu. Önce hepimiz toplanır, sırayla, tek  tek, tüm komşuların zillerini çalar ''KÜPECİK'' manisini söylerdik. Çaldığımız kapılardan kiminden para , kiminden şeker toplardık. Para verilince mutlu olur, şeker verilince burun kıvırırdık. Topladığımız hasılatı, sonradan paylaşmak üzere  bir torbaya doldururduk. Maniyi baştan sona okur eğer ev sahibine duyuramazsak ikince kere detone bir şekilde son ses tekrar söylerdik. Tam  Bremen Mızıkacıları gibi gezerdik. O verilen üç kuruş paralar bizim için çok anlamlıydı. Belki ailemizin verdiği harçlık, kat be kat fazlaydı  ama bizim için bu kadar kıymetli değildi. 

 

             Çalacağımız kapı bitince hemen bakkala ya da markete koşar  şeker, çikolata ,kuru yemiş gibi yiyecek ve kız kaçıran torpil, mantar ve çıtır pıtır(çatapat) alırdık. Sonra başlardı şenlik.  

            Kız Kaçıran(Kız Kovalayan) en ucuzu ve en popüleriydi. Serçe parmağı boyunda, beyaz barutlu bir garip nesneydi. Arkasından ateşi verince birden ciüüff diye ses çıkararak sağa sola saçma sapan uçar, kızlar çığlıklar eşliğinde deli danalar gibi koşar, erkekler de kız olmadığını kanıtlarcasına cesur bir edayla dikilip, hihohaha gibi hayvani kahkahalar atarlardı. 

 

             Torpil daha tehlikeliydi. Bir tür füze yada havai fişek gibi yükselir sonra da patlardı. Kız kaçıran ve torpil düzeneğini kuran arkadaşlarda bomba imha uzmanı gibi bir hava olurdu.

  

      Mantar ise mantar tabancasının içine konularak patlatılırdı. Biz mantarın üzerine büyükçe bir taş atardık öyle patlatırdık ya da bir teli çengel haline getirip mantara saplayarak yaratılan küçük bomba, yerlere, duvarlara atılarak patlatılırdı. Telli mantar bazılarının elinde patlardı. Patlayan yere, anne tarafından diş macunu tedavisi tatbik edilir, ardından yanak bölgesine bir de tokat şaplatılarak olayın vahameti daha da vurgulanırdı. 

 

          Bu arada çıtır-pıtırı unutmuşuz :) onu da kâğıdıyla koparıp ayağımızın altında sürte sürte patlatırdık :)

 

         

          Bu oyunlar da bittikten sonra yan mahalleye  ya da sokağa geçer önce zillerine basıp kaçar, bu heyecan kesmezse elimizde bantla tüm apartmanın zillerini, eş zamanlı baskılı bir şekilde bantlayıp tüm kapı zillerinin aynı anda çalmasını sağlardık. Herkes aynı anda, kim o, kim o, kim o diye seslenmeye başlayınca kahkahayı basardık

 

           Sonra apartmanın içine girer ruh çağırırdık.

          ‘’Ey ruh geldiysen çık’’

       O arada içimizdeki muziplerden biri bir tıkırtı yapardı bizde çığlık çığlığa apartmanı terk ederdik . Aah ah ne güzel günlerdi

 

        Aşağıda küpecik manisinin sözleri var. Sonra ki video da Kütahya da hazırlanmış bir program . Burada ki çocuklardan bir kaçı benim kardeşlerim. Şimdi lise ve üniversite de okuyorlar.  Orada anlatan bir hanım var. Oda arkadaşım Mehmet’in annesi Hürmüz Teyze. Mehmet Hacivat ve Karagöz oynatıcısıdır. ‘Hayali  Keçe Mehmet’ diye bilinir.

 

 

         Bu arada benim çocukluğumda ayni bu videoda görünen mahallenin karşısında aynı tip Kütahya evinde geçti. 8 yaşına kadar orada yaşadık. Evimiz Agah Efendi Konağının selamlığıydı. Daima hasretle anarım o günleri. Hepinize iyi seyirler

 

 

Heey! küpecik, küpecik,
Yağdan, baldan küpecik.
Yağ olmazsa bal olsun,
Ev sahibi sağ olsun.

Ev sahibi, evde misin?

Evde değil, dağda mısın?

Dağda yılan kışlasın kışlasın

Allah biricik oglunuzu/kizinizi bağışlasın

 

Dişi dişi siçan dişi

Vermezseniz çalarım taşı

Ambar altında tazıyım, tazıyım

Ben annemin biricik kızıyım/oğluyum

Enarından, menarından, baklavanın kenarından

Al yanaklı yenge, yenge

Merdivenden indige, indige

Bizim sari beşlikleri aldige, aldige

 

Kapı altında tırtıl 

Beşliği verde kurtul